Παναγής Παναγιωτόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής
ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ : ΓΟΝΕΙΚΟΤΗΤΑ, ΚΑΤΟΙΚΙΑ, ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ, 1974-2024
Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της κοινωνικής μεταβολής και της δυναμικής του κοινωνικού εκσυγχρονισμού στην μεταπολιτευτική Ελλάδα μέσα από την μελέτη του οικογενειακού θεσμού. Εστιάζει σε τρεις συγκεκριμένες παραμέτρους της οικογενειακής λειτουργίας και εξετάζει πιο συγκεκριμένα
α. τις αλλαγές στα πρότυπα γονεϊκότητας
β. τις αλλαγές στο μοντέλο κατοικίας της οικογένειας και,
γ. τις διατροφικές πρακτικές που αναπτύσσονται στον οικιακό χώρο.
Οι υλικές, συναισθηματικές, έμφυλες, πολιτισμικές μεταβολές που συντελούνται μέσα στην ελληνική οικογένεια εξετάζονται στον ορίζοντα του πολιτικού εκδημοκρατισμού και ειδικότερα εκείνης της περιόδου που ξεκινάει με την μεταπολίτευση του 1974 και φτάνει μέχρι σήμερα.
Στο πεδίο της γονεϊκότητας εξετάζονται το πέρασμα από το πατριαρχικό μοντέλο στην κοινή γονεϊκή ευθύνη και από την τοπική του καθήκοντος σε εκείνη της τρυφερότητας και της φροντίδας. Στα νέα μοντέλα γονεϊκόιτητας αναζητούμε την αντανάκλαση βαθύτερων αλλαγών στην γαμήλια συμπεριφορά, στην συναισθηματική αναδιάρθρωση της ατομικότητας και στην επικράτηση του δίδυμου γάμος από έρωτα-παιδί από επιλογή.
Σε εκείνο της κατοικίας θα μελετηθεί το φαινόμενο της προαστιοποίησης αλλά και η μετατροπή της οικίας σε τόπο απ’ όπου εξορίζονται τα σημάδια, και ενίοτε η ίδια η κουλτούρα, της παραγωγής και της εργασίας. Έτσι λοιπόν θα δούμε την σταδιακή μετατροπή της οικίας σε χώρο της απόλαυσης άμεσα εξαρτημένο από την καταναλωτική κουλτούρα.
Οι διατροφικές πρακτικές αποκαλύπτουν την αποδυνάμωση των παραδοσιακών σχέσεων μεταξύ γενεών σε σχέση με την μαγειρική, την ορμή της οικογένειας διπλής σταδιοδρομίας, την επικράτηση του πληθωριστικού γεύματος, την στροφή της γευστικής ευαισθησίας σε απολαυστικές και παιδικές αναφορές, την μείωση και την επαν-ενδυνάμωση της ταξικότητας όπως διαμορφώνεται γύρω από την μαγειρική και το πολιτισμικό κεφάλαιο που αυτό φέρει.
Για την εξέταση του μαθήματος θα απαιτηθεί μια μικρή ερευνητική εργασία και ενδεχομένως μια τελική εξέταση δοκιμιακής γραφής πάνω στο αντικείμενo.
